A A A

Szósta Konferencja Krajowej Sieci Migracyjnej

Dodane dnia 26 listopada 2013

Tegoroczna konferencja Krajowej Sieci Migracyjnej, która odbyła się w dniu 28 listopada 2013 roku w gmachu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie, została w całości poświęcona problematyce recepcji cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce oraz identyfikacji grup wrażliwych, zwłaszcza zaś potencjalnych ofiar handlu ludźmi. Konferencję otworzyły Pani Monika Prus, Dyrektor Departamentu Polityki Migracyjnej w MSW oraz Pani Anna-Carin Öst, przedstawiciel UNHCR w Polsce.

W wyniku spotkania została dokonana ocena obowiązujących procedur oraz planowanych działań mogących w istotny sposób poprawić stosowane obecnie programy oraz szkolenia. Spotkanie miało również na celu próbę  udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przyjęte w Polsce rozwiązania z zakresu przyjmowania i dalszego lokowania osób będących w procedurze uchodźczej według ich potrzeb są wystarczające, a także czy w Polsce można zastosować pewne elementy pochodzące z systemów recepcji cudzoziemców wdrażanych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Co więcej, konferencja była okazją do zaprezentowania dwóch ostatnich badań Europejskiej Sieci Migracyjnej (ESM) pt. „System organizacji ośrodków przyjmowania cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w różnych państwach członkowskich UE. Raport krajowy” oraz „Identyfikacja ofiar handlu ludźmi w ramach procedur przyznawania ochrony międzynarodowej i przymusowych powrotów w Polsce”. W czasie spotkania zostały także zaprezentowane raporty ESM z Belgii, Finlandii, Francji, ze Słowacji oraz z Włoch.

W ramach pierwszego bloku tematycznego przedstawiciele organów administracji rządowej i organizacji pozarządowych dyskutowali na temat identyfikacji grup wrażliwych w procedurze uchodźczej, w tym przede wszystkim ofiar handlu ludźmi. Moderatorem panelu był Pan prof. Zbigniew Lasocik z Ośrodka Badań Handlu Ludźmi UW.

Pan Maciej Fagasiński opowiedział o projekcie systemu identyfikacji osób wymagających szczególnej opieki w Polsce. Pracownik Przedstawicielstwa UNHCR w Polsce wskazał w pierwszej kolejności na konieczność zapewnienia gwarancji proceduralnych oraz warunków recepcyjnych dla takich osób. „System powinien być całościowy i spójny” – powiedział. „Powinien zaczynać się jak najwcześniej, tzn. już na granicy”. Zdaniem panelisty, funkcjonariusz Straży Granicznej na podstawie stosownego kwestionariusza, zawierającego pytania dotyczące m.in. ciąży, traumy wojennej, torturowania, powinien zweryfikować, czy cudzoziemiec przekraczający granicę należy do grupy osób, które z różnych względów powinny zostać objęte szczególną opieką. Pan Maciej Fagasiński wspomniał również o konieczności skutecznej wymiany informacji pomiędzy różnymi aktorami biorącymi udział w identyfikacji grup wrażliwych, tj. funkcjonariuszami Straży Granicznej, pracownikami Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz organizacjami pozarządowymi. Skuteczny obieg informacji pomiędzy podmiotami mają zapewnić tzw. „multi-tasking-teams” – zespoły składające się z pracowników socjalnych, personelu medycznego oraz psychologów.

To właśnie „wsparcie medyczne czy psychologiczne wydaje się być kluczowe, jeżeli chodzi o traumę, jaką mogły przejść ofiary handlu ludźmi” – podkreśliła Pani Anna Rostocka, Prezes Biura IOM w Warszawie. Ponadto, informacja o identyfikacji z dwóch źródeł – wniosku oraz zespołu zadaniowego, powinna trafić także do osoby prowadzącej postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Niemniej jednak – zdaniem Pani Rostockiej – niezwykle ważna w przypadku ofiar handlu ludźmi jest przede wszystkim kwestia samoidentyfikacji. Z badań przeprowadzonych przez IOM wynika, że dziewczynka nie opowie o fakcie wykorzystania ani matce ani babci, nie mówiąc już o innych osobach. Jedyną osobą, z którą informacjami podzieli się małoletnia ofiara jest zwykle siostra w podobnym wieku.

„Niska świadomość społeczna na temat tego, czym jest handel ludźmi, to także niska świadomość ofiar” – podkreśliła Pani Irena Dawid-Olczyk z Fundacji La Strada. Fundacja zbiera informacje o osobach ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy, weryfikuje je i w razie potrzeby występuje o wyrażenie zgody na dokonanie identyfikacji przez funkcjonariusza Policji lub Straży Granicznej. „Musimy pamiętać, że zidentyfikowanie ofiary, to osobista odpowiedzialność funkcjonariusza” – powiedziała Prezes Fundacji. Nieraz taka identyfikacja może trwać bardzo długo, a bez współpracy ofiary trudno ją właściwie przeprowadzić. Stąd tak ważną rolę odgrywają szkolenia, dzięki którym funkcjonariusze zdają sobie sprawę, że w przeszłości mieli już styczność z ofiarą handlu ludźmi, ale sobie tego wówczas nie uświadamiali.

Pani Aneta Suda, przedstawiciel Zespołu do Spraw Przeciwdziałania Handlowi Ludźmi w MSW wspomniała, że w maju tego roku rozpoczęły się prace nieformalnej grupy, mającej na celu usprawnienie systemu identyfikacji ofiar handlu ludźmi. Udało się opracować narzędzie, które ma uprościć proces identyfikacji przez pracownika Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Pracownicy otrzymają również materiały, które w praktyczny sposób mają pomóc zrozumieć im, na czym polega zjawisko handlu ludźmi, tak by wychwycić te osoby, które powinny zostać objęte na terytorium RP szczególną opieką.

Poniżej załączono program konferencji.

Szczegółowe informacje na temat wydarzenia znajdują się także na polskiej stronie Europejskiej Sieci Migracyjnej.

Opracowanie i zdjęcia: adabrowska, MSW

 

Załączniki do strony 

Tagi: migracja, konferencja

podziel się treścią: